Voordracht Flanders Horse expo
Wij noemen onszelf “paardenalchemisten”. Alchemie was de poging van middeleeuwse scheikundigen om basismetalen om te zetten in goud. Therapie of coachen met paarden doet iets gelijkaardigs maar de rijkdommen die uit dit contact gehaald worden zijn vaak zowel spiritueel als praktisch. Via het coachen met paarden ontdek je je eigen unieke identiteit. Bovendien ontdek je manieren om deze geschenken te integreren in je leven, je werk en je relaties om zo het leven te creëren waar je altijd naar hebt verlangd.
Mensen gaan in interactie met paarden als middel voor persoonlijke groei of om bepaalde doelen te bereiken binnen een grotere context, zoals een bedrijf. Coach, paard en cliënt werken samen. Alles gebeurt van op de grond, er wordt niet gereden. De paarden lopen meestal vrij rond, in een begrensde ruimte. Ze zijn zo meer zichzelf , meer natuurlijk en vrij om in interactie te treden dan dat ze zouden gereden worden.
Het is ervaringsgericht. Dat betekent dat de deelnemers over zichzelf leren door deel te nemen aan activiteiten met de paarden, daarna wordt eventueel gepraat over gedragingen, gevoelens, patronen. In die zin is deze benadering anders dan de klassieke therapieën of coachingsessies in bedrijven waar vaak enkel wordt gepraat, hoogstens komt er eens een rollenspel aan bod.
Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat als we willen dat iets beklijft, als we willen dat we kunnen leven en werken volgens bepaalde waarden en patronen, dat we ze dan ook moeten ervaren en voelen, en niet alleen weten. Dit soort van leren gebeurt via het limbisch systeem, een onderdeel van onze hersenen: o.a. doorheen relaties en wel via 3 wegen: limbische resonantie, regulatie en herstructurering. Resonantie= er is een luisterend oor, niet alleen op het meest oppervlakkig niveau, maar op een dieper niveau, een energetisch niveau, jouw sfeer wordt gehoord, jouw gevoel wordt gevoeld. Regulatie: impliciete manier van leren, niet expliciet of cognitief, maar via een rolmodel (paard en coach). Herstructurering: via herhaling komen er nieuwe neurologische paden op gang die geïnstalleerd geraken en oude vervangen. Deze drie wegen komen alle drie aan bod in coachen en psychotherapie met de hulp van de paarden.
Dieren beschikken over een limbisch systeem in hun hersenen dat even ontwikkeld is als dat van ons. Het hoeft ons dan ook niet te verbazen dat zij onze emoties kunnen lezen en erop reageren.
Mindfullness, in het nu leven, een zijn met jezelf en je omgeving, authenticiteit….. waarden die meer en meer aan betekenis winnen in onze aan zichzelf voorbijrazende maatschappij.
Dat is nu net waar paarden meesters in zijn, ze zijn altijd in het moment. Om als mens in het moment, het nu, te zijn is het nodig dat we ons verstand, onze intuïtie en onze emoties integreren. Het is zoals Linda Kohanov zegt in haar boek “the Way of the Horse”
“The organic synergy of instinct, intuition and reason give rise to true brilliance”.
Vanuit onze cultuur zijn we vooral geneigd vanuit ons hoofd te functioneren.
Eckhart Töll pleit ervoor het denken uit te schakelen of minstens op de achtergrond te laten, en in het moment te zijn. Het denken kan ingeschakeld worden indien nodig, maar mag niet heersen, want dan worden we het slachtoffer van ons eigen denken, met angst, bezorgdheid en preoccupatie tot gevolg. Het denken staat immers in dienst van ons ego, dat kost wat kost wil overleven en daarvoor continu in het verleden of de toekomst naar bevestiging zoekt. Wil een mens echter evenwicht, geluk en sereniteit vinden, dan moet hij in het moment leven, niet in verleden of toekomst.
In de woorden van een van de grootste denker van onze tijd : Albert Einstein: “We should take care not to make the intellect our god; it has, of course, powerfull muscles, but no personality. It cannot lead, it can only serve.”
Nu zou een mens kunnen denken: dat is allemaal heel mooi in je privé-leven, maar in de bedrijfswereld gelden andere wetten. Niet helemaal. We zitten midden in een economische crisis, een moeilijke periode, maar tevens een tijdperk waar men op zoek moet gaan naar nieuwe manieren om te overleven. In de businesswereld evolueren we van een bureaucratisch tijdperk waar hiërarchie en strikte regels heersten naar een communicatietijdperk, waar competentie van individuen en teams centraal staat. Waar iedereen die deel uitmaakt van een bedrijf zijn verantwoordelijkheid en leiderschap moet opnemen, waar communicatie van levensbelang wordt, waar teams en onderdelen van bedrijven uitwisselbaar worden. Als je vandaag de dag je product wil verkopen dan gaat het er vooral om te kunnen luisteren, te horen waar je cliënt behoefte aan heeft en daarop te kunnen inspelen. In al deze zaken kan EAC een belangrijk antwoord bieden, omdat juist al deze vaardigheden geoefend worden, niet als trucjes uit een doosje, maar vanuit een authentieke positie, waar intuïtie, intellect en emoties elk hun aandeel in hebben.
Waarom paarden?
-paarden zijn kuddedieren en prooidieren. Het zijn sociale dieren, elk met een eigen persoonlijkheid. Relaties zijn voor paarden belangrijk, het zijn bij uitstek teamspelers en ze hebben ns dan ook heel wat te leren over goed functioneren in een team . Zij communiceren continu, onderling en met mensen. Zij doen dit voornamelijk via non-verbale communicatie, ze zijn dan ook zeer sensitief voor deze non-verbale communicatie. Het leven in een kudde is een overlevingsmechanisme, paarden zijn immers prooidieren, de communicatie binnen de kudde is dan ook letterlijk van levensbelang. Zij zijn gewend om op het meest subtiele non-verbale signaal te reageren en wel onmiddellijk, omdat dat hun leven kan redden in het wild. Hetzelfde doen ze tegenover mensen, ze geven antwoord op de non-verbale boodschappen die ze van mensen krijgen in het hier en nu. Tegen een paard liegen is onmogelijk. Paarden spiegelen ons, zowel op ons vertoonde gedrag als op de onderliggende intenties en emoties. Dit geeft je informatie over je eigen gedrag, het leidt tot bewustwording van bepaalde patronen, en kan motiveren tot verandering. Paarden helpen je toegang te krijgen tot je emoties en gedragspatronen, onmiddellijk, direct en op een diep niveau.
-paarden zijn groot, duidelijk zichtbaar , soms zelfs imponerend. Ze trekken dus automatisch de aandacht. Een taak vervullen met een paard geeft op zichzelf al zelfvertrouwen en levert mooie metaforen op voor andere intimiderende of uitdagende situaties in het echte leven. Ze vormen een natuurlijke gelegenheid om angst te overwinnen en aan zelfvertrouwen te winnen.
Vaak hebben mensen een laag zelfbeeld. De ervaringen met de paarden werken hier corrigerend. Als je van zo’n viervoeter van 700kg één en ander gedaan krijgt, krijgt je zelfvertrouwen al vanzelf een serieuze boost.
Om de verantwoordelijkheid voor je eigen leven en werk op te nemen en de keuzes die je daarin maakt , moet je een nieuwe manier ontwikkelen om naar je leven en werk te kijken. Je kan nieuwe perspectieven ontdekken. De activiteiten met de paarden vormen hier vaak een goede ingangspoort. Eerst en vooral is er bewustwording van de huidige patronen en manieren van in het leven staan die duidelijk naar voor komen in de interactie met de paarden. Verdedigingsmechanismen worden vlug doorbroken, je krijgt onmiddellijke oorzaakgevolg situaties. Bv Marian krijgt de opdracht het paard van punt A naar punt B te brengen, ze probeert op een halfslachtige manier het paard mee te nemen, lukt niet, loopt weg= vluchtpatroon.
Marin is er namelijk niet gerust op maar gaat met veel bravoure op het paard af, paard loopt van haar weg = incongruentie. Masker opzetten van bravoure. Op het moment dat Marian haar eigen emotie erkent en niet probeert te maskeren kan er een verbinding met het paard ontstaan.
Samen met het bewustzijn van deze vaak diepgewortelde gewoontes en visies, komt ook het besef: is dit iets dat voor mij van nut is , of is het eerder destructief. Vb jongedame bouwt gesloten ruimte. Paard opent de ruimte. Ook dat wordt onmiddellijk duidelijk uit wat met de paarden gebeurt: wat werkt om mijn doel te bereiken en wat niet?
Je kan van daaruit nieuwe probleemoplossende vaardigheden ontwikkelen. Ook hier is EAT een prima werktuig: dingen kunnen in het hier en nu uitgeprobeerd en ervaren worden, het resultaat is onmiddellijk zichtbaar.
Bv ik ben er niet gerust op, en erken dat gevoel voor mezelf , ik gedraag me zoals ik me voel, paard blijft rustig staan bij de cliënt en toont belangstelling. Vb paarden en grenzen.
Verandering wordt aangemoedigd, verandering van disfunctionele patronen naar meer succesvolle.
Vaak zijn mensen het contact met zichzelf kwijt geraakt. We geraken volledig vervreemd zijn van wie we werkelijk zijn, van hoe zich werkelijk voelen. Er is disconnectie en dissociatie..
EAT helpt deze disconnectie te herstellen. Paarden zijn steeds aanwezig in het hier en nu, in hun lichaam en reageren altijd van daaruit. Zij gaan ook zeer expliciet reageren op disconnectie bij mensen, met vluchtgedrag of nervositeit. Bv Nelly bij de paarden
Mensen willen graag in de nabijheid van de paarden zijn, willen dat het klikt, etc.. en gaan dus automatisch op zoek naar manieren om dit te bereiken. Dit brengt hen uiteindelijk naar meer authenticiteit.
De activiteiten worden zodanig opgezet dat ze situaties uit het leven of het werk reconstrueren of representeren. Eventueel worden regels opgelegd die verhinderen de cliënten de middelen te gebruiken die ze altijd al gebruiken in hun relaties, m.a.w. terugvallen in oude patronen. Zo kan het bijvoorbeeld verboden zijn verbaal te communicatie, “om te kopen” met een beloning,…
Bij deze activiteiten is het proces belangrijk. Nooit de taak op zich. Het is gedurende het proces dat zaken geleerd worden of ontdekt worden. Wat leer je bijvoorbeeld als een paard een halter aanheeft? Het is in en gedurende het proces om die halter aan te krijgen, dat het leren over onszelf en ons leven plaatsvindt. Het gaat er niet om te leren hoe je een paard een halter aandoet, de focus ligt op het aanleren van probleemoplossende vaardigheden, de vaardigheid om te gaan met de uitdagingen en moeilijkheden in deze oefening, als metafoor voor het “echte” leven.
Wat doe als menselijke hulpverlener in dit hele gebeuren?
Als menselijke facilitator van het geheel ben je daar om gelegenheden en mogelijkheden te creëren tot interactie tussen paard en cliënt en om bewustwording te creëren over de te leren lessen.
Observatie is het belangrijkste, en dan vooral van de non-verbale reacties en signalen. Je gaat hardop benoemen en ondertitelen wat er gebeurt, wat je gehoord, gezien en gevoeld hebt.
We bieden metaforen, een meta-visie=een ander perspectief , we geven erkenning voor wie je bent. We erkennen en gaan op zoek naar je kracht.
Directieve interventies zijn uit den boze. De bedoeling is mensen de tijd en de vrijheid te laten hun eigen weg te zoeken, hun eigen oplossingen te zoeken, diegene die voor hen werken in hun leven. Als je als coach te directief bent of zelf probeert oplossingen of antwoorden te bieden, blokkeer je dit proces, of erger nog, maak je mensen afhankelijk van anderen, die zogezegd weten wat het beste voor hen is.
Doelgroepen:
Individuen of groepen
Volwassenen en kinderen
Privé-sfeer; groei of probleemoplossend
Bedrijven:
Hulpverleners; zelfbewustzijn, communicatievaardigheden, therapeutische vaardigheden.
Internationale organisaties:
Voor het geval jullie zouden denken dat we helemaal op ons eentje op dit rare idee zijn gekomen: een greep uit de internationale organisaties die hiermee bezig zijn.